نام علمي : Sesamus indicum • کليات گياه شناسي کنجد گياهي است يکساله با ارتفاع حدود يک متر که قسمت انتهايي ساقه آن پوشيده از کرک است . برگهاي آن يبضي ، باريک و نوک تيز است . گلهاي آن برنگ سفيد و يا قرمز بطور تک تک در کناره برگ هاي قسمت انتهايي ساقه ظاهر مي شود . ميوه اين گياه بصورت کپسول و محتوي دانه هاي کوچک و مسطح و بيضوي است که دانه کنجد ناميده مي شود و قسمت مورد استفاده اين گياه است . وطن اصلي کنجد هندوستان است که از آنجا به نقاط ديگر دنيا راه يافته است . در حال حاضر چين بزرگترين توليد کننده کنجد در دنيا مي باشد . هندوستان و حبشه از نظر توليد بعد از چين قرار دارند . در ايران نيز مقدري کنجد توليد مي شود که بيشتر آن به مصرف تهيه روغن و حلوا دره مي رسد • ترکيبات شيميايي: کنجد داراي پروتئين ، ويتامين هاي B,D,E,F و لسيتين Lecithin مي باشد . مقدر روغن آن در حدود 50% است روغن کنجد مرکب از حدود 70% اسيدهاي جرب اشباع نشده مانند لينولئيک اسيد ،‌اولئيک اسيد و مقدري اسيدهاي چرب اشباع شده مانند اسيد پالمتيک و آراشيديک اسيد مي باشد . روغن کنجد يکي از روغن هاي شاباع نشده و مفيد براي بدن است و در آمريکاي شمالي و کانادا بمقدر زياد مصرف مي شود و دليل آن اسن که اين روغن نه فقط کلسترول بدن را بالا نمي برد بلکه آنرا کاهش مي دهد . براي تهيه روغن کنجد معمولا دانه ها را مي شويند تا رنگ روي آن از بين برود سپس دانه ها را آسياب کرده و در آب مي ريزند تا پوست آن که سبک روي آب بيايد که آنرا مي گيرند . بعد دانه ها را خشک کرده و در آب جوش مي ريزند و خمير مي کنند . اين خمير را تحت فشار قرار داده تا روغن آن جداشود . اين روغن را روغن سرد فشار اول مي نامند و از تفاله باقيمانده تحت اثر فشار و گرما روغني بدست مي آيد که بنام روغن گرم يا فشار دوم معروف است که البته ارزش غذايي روغن سرد را ندارد . تفاله باقيمانده از اين مرحله را معمولا براي علوفه دام ها بکار مي برند . مخصوصا اين تفاله از نظر داشتن مواد پروتئيني غذاي خوبي براي گاوهاي شيدره است . اگر مي خواهيد از روغن کنجد استفاده کنيد دقت کنيد که روغن سرد فشار اول باشد که بنام First cold pressed معروف است زيرا در اثر حرارت دادن روغن کنجد خواص خود را از دست مي دهند . • خواص داروئي: از نظر طب قديم ايران کنجد گرم و تر است . کنجد بسيار مغذي است و در اکثر کشورهاي فقير بعنوان جانشين گوشت بکار مي رود . 1)براي چاق شدن و تقويت نيروي جنسي موثر است 2)براي رفع قولنج کنجد را آسياب کرده و با سرکه مخلوط کنيد و بمقدر نصف وزن کنجد ، مغز بادام پوست کنده را بآن اضافه کنيد آنها را پودر کنيد و هر روز بمقدر يک قاشق سوپخوري از آن بخوريد . 3) کنجد گرفتگي صدا را از بين مي برد . 4)نرم کننده معده و روده است 5)کره کنجد که در کانادا بنام تاهيتي معروف است و شبيه دره مي باشد غذاي خوبي براي رشد بچه هاست . 6)برگ کنجد را اگر به سر بماليد باعث رشد و سياهي موي سر مي شود 7)دره نرم کننده معده و روده هاست 8)کنجد فشار خون را کاهش مي دهد 9)کنجد ضد رماتيسم است 10)براي رفع ناراحتي کيسه صفرا مفيد است 11)دم کرده برگ کنجد اسهال خوني را برطرف مي کند 12)روغن کنجد براي رفع تنگي نفس و سرفه خشک و زخم ريه مفيد است 13)روغن کنجد سوز ش ادرار را رفع مي کند 14)از روغن کنجد بجاي روغن زيتون در سالاد استفاده کنيد 15)کنجد با همه خواصي که درد براي معده اي ضعيف مناسب نيست زيرا ثقيل الهضم است . اينگونه اشخاص بايد آنرا با عسل وسرکه بخورند . • مضرات : مضرات خاصي براي آن بيان نشده است